25. شهريور 1396 - 18:54
استان های لر نشین آیین و لباس محلی خاص خود را دارند در این میان لباس محلی کهگیلویه و بویراحمد یکی از جذاب ترین لباس های محلی در کشور است که به تازگی نیز جزء آثار ملی ثبت شده است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی چرام، ایران دارای چندین استان با گویش و زبان لری است اما این گویش لری و محلی با گویش یک استان لر نشین دیگر کمی تفاوت دارد کهگیلویه و بویراحمدی یکی از استان های لر نشین ایران است که خود این استان نیز زبان ها و گویش های مختلفی دارد.

اگر به نقاط مختلف استان سفر کنید متوجه می شوید که گویش مردم سر سیر این استان با مناطق گرمسیر تفاوت هایی دارد گاهی هم این تفاوت خیلی زیاد به چشم می خورد که این خود نشان از تاریخچه  گذشته این استان دارد.

هر استان در مناسبت های مختلف آیین و اداب و رسوم خود را دارد که این آیین ها به نوبه خود برای خیلی ها جذاب و زیباست و با سفر به این گونه استان ها با اداب و رسوم آنها آشنا می شود مهمترین این آداب و رسوم لباس محلی این استان هاست.

استان های لر، ترک و کرد لباس محلی خاص خود را دارند لباسی که در گذشته بر تن خیلی از مردم دیده می شد اما اکنون به لباسی برای تزیین و یا برای مجالس عروسی رفتن تبدیل شده است  تنوع رنگ به ویژه در لباس محلی زنان بسیار جذاب است که در مردان کمتر دیده می شود.

لباس مردان این خطه از ایران اسلامی "جقه زناره" نام دارد این لباس از کلاه نمدی جقه زناره و شال  تشکیل شده است و گاهی برای بهتر شدن و  زیبا تر نمایش دادن این لباس به کمر به جای شال به صورت تزئینی از قطار فشنگ استفاده می کنند که اقتدارشجاعت مردان لر را بیشنتر به نمایش می گذارد.

کلاه: در قدیم مردان کلاه نمدی کوچکی به سر می‌گذاشتند که به آن «تیارس» می‌گفتند. کلاه‌های نمدی عشایر بختیاری، لرستانی، کهگیلویه و ممسنی از آن زمره است که نمونه آن در نقوش طاق بستان و تخت جمشید دیده می‌شود.

شال: شال که تقریباً همانند کمربند از آن استفاده می‌شود در عشایر یکی از مهم‌ترین اجزای لباس بوده گاهی طول پارچه آن به 20 الی 25 متر می‌رسد.

در گذشته کشور ایران به دلیل همسایه بودن با سایر کشورهایی که لباس محلی داشتند به مرور زمان این لباس وارد کشور شد اما به گونه و شکلی دیگر برای مثال این لباس از یک ردای بلند شتکیل شده بود که برای زنان یک نوع حجاب محسوب می شد و رو سری بر آنها قرار بود که تا زیر پای زنان ادامه داشت.

این لباس به مرور زمان از استان های همجوار کهگیلویه و بویراحمد وارد این استان شد اما دچار تغییراتی شد که این تغییرات سال به سال بیشتر از گذشته نمایان است به گونه ای که اگر امروزه به لباس محلی زنان این استان دقت کنید با لباس محلی که زنان ما در سال های گذشته می پوشیدند خیلی تفاوت دارد.

پوشش این لباس محلی در زنان این استان کمتر از گذشته شده است اما هنوز زنانی هستند که در خانه و یا حتی در بیرون از خانه اینگونه لباس می پوشند اینها از بانوان قدیمی شهر و استان هستند که تاریخ و قدمت خود را فراموش نکرده اند.

تنوع رنگ در لباس محلی زنان بسیار زیاد است به گونه ای که دختران و زنان در سن های مختلف از رنگ های مختلفی استفاده می کنند یعنی برای دختران جوان رنگ شاد تر و  زنان مسن تر کمی رنگ تیره را انتخاب می کنند.

در گذشته چارقد و یا همان پیشانی بندی که برای اینگونه لباس ها انتخاب می شد یک پارچه ساده با چند طرح رنگ و نگار دار بود اما اکنون این پیشانی بند ها تنوع بسیار زیادی پیدا کرده اند هم پهن تر شده و هم از تنوع بیشتری برخوردا شده است که این نشان از تفاوت سلیقه در میان نسل های مختلف دارد.

لباس محلی زنان از سه بخش تشکیل شده است

پوشش و حجاب کامل و تنوع رنگ ها و پارچه ها ، جلوه خاصی به لباس محلی زنان در این استان بخشیده است لباس محلی و سنتی زنان استان کهگیلویه و بویراحمد از سه بخش اصلی سرپوش ، بالاتنه و پایین تنه تشکیل شده است که مجموع این سه بخش، پوشش کاملی را برای زنان به همراه دارد.

 سرپوش لباس محلی زنان کهگیلویه و بویراحمد ، شامل یک پارچه روپوش یا همان روسری به نام " مینا " ( Meyna) است که به طور معمول دارای بیش از یک متر طول و بین ‪ ۶۰تا ‪ ۷۰سانتیمتر عرض است بر روی این روپوش مینا نیز پارچه ای به نام چارقد یا لچکی قرار می گیرد که در زبان فارسی همان سربند است.

 

همچنین یک کلاه کوچک زیر مینا قرار می گیرد تا پوشش دهنده موهای جلو سر زنان باشد و معمولا زیورآلات و وسایل تزیین سنتی و ظریف به آن متصل می شود. بخش بالاتنه لباس محلی زنان استان کهگیلویه و بویراحمد ، همان پیراهن یا جامه است که شامل یک پارچه دو متری می باشد و از زیر گردن تا کف پای زنان را می پوشاند. بخش پایین این لباس ها که به عبارتی زیباترین بخش آن نیز به شمار می آید همان دامن یا تنبان است که بیشترین حجم پارچه را در این لباس سنتی در برمی گیرد. معمولا برای دامن این لباس های محلی بین پنج تا 12 متر پارچه مصرف می شود طوری که این دامن از بالا کشدار و کاملا چین خورده است ودر پایین آن تزیین هایی مانند نوار دوزی یا پارچه های پلیسه دار به کار می رود...

تنوع رنگ این لباس های برای دختران و زنان در مناطق سرسیر و گرمسیر استان چهارفصل کهگیلویه و بویراحمد متفاوت است

تنوع و زیبایی این نوع لباس نشان می دهد که مردم استان کهگیلویه و بویراحمد تا چه اندازه به رنگ های شاد علاقه دارند. مردم این استان به دلیل تنوع اقلیمی طبیعت ، علاقه زیادی به تنوع رنگ ها دارند که این امر در نوع پوشاک آنها به خوبی به چشم می خورد.

 در جشن ها و مراسم عروسی رسم است که زنان با به کار بردن زیورآلات در این لباس ها، جلوه ای خاص به آن می بخشند.رنگ به کار رفته در لباس محلی و سنتی زنان این استان با توجه به موقعیت و زمان تغییر می کند به عنوان مثال زنان عزادار تا حدود یک سال از لباس های تیره استفاده می کنند. اهمیت استفاده از لباس محلی در میان زنان لر تا حدی است که با وجود گران بودن برخی پارچه ها و حجم بالای پارچه ای که باید تهیه شود، آنها تمایل زیادی به تهیه این نوع لباس بخصوص برای جشن هاو عروسی ها دارند.

ثبت ملی لباس محلی زنان و مردان کهگیلویه و بویراحمد

محمود باقری مدیرکل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به ثبت چهار اثر معنوی این استان در فهرست آثار ملی، اظهار داشت: این آثار شامل «لباس محلی زنان»، «لباس محلی مردان»، «مهارت‌های ساخت زیورآلات میخک و میلو» و «قهص‌های موسیقی در آلات ساز و نقاره» هستند.

وی بیان کرد: پیش از این، 46 اثر معنوی استان ثبت ملی شده بود که با ثبت این چهار اثر، تعداد آثار معنوی استان که ثبت ملی شده است به 50 اثر افزایش یافت.

این لباسها از آن نظر که نمود بسیار روشنی از ماهیت، فرهنگ و هنر اقوام مختلف ایرانی در این استان بوده و پنجره ای به تاریخ گذشته این ملت است از قابلیت لازم برای تبدیل شدن به یکی از جاذبه های برتر رعایت شان و احترام همراه با شادی و شادی بخشی جامعه ی زنان و مردان ترک زبان و لر زبان  را برای توسعه صنعت گردشگری دارا است.

گزارش: زهرا داوودی

انتهای پیام/200 ایل بانو،

 

 

 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

نظر شما

https://telegram.me/akhbarchoram
شبکه اطلاع رسانی دانا
حرف تو
دوره آموزش مجازی شهید آوینی
پایگاه خبری تحلیلی صبح زاگرس